Gdy znajdziesz się w okolicach Łęcznej, Sosnowicy, Urszulina lub Włodawy, natrafisz na piękną krainę jaką jest Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie. Fragmenty krajobrazu jakie zastaniesz przywitają cię pięknem jezior i torfowisk oraz bogactwem rzadkiej flory i fauny. Dla zachowania walorów tego miejsca utworzono szereg obiektów o różnej formie ochrony. Poza interesującą przyrodą watro zapoznać się z barwną historią tych terenów. Niech kontemplacji piękna krajobrazu towarzyszy głęboka refleksja nad przeszłością.
Walory środowiska przyrodniczego
Położenie, abiotyczne elementy krajobrazu
Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie, w podziale fizycznogeograficznym J. Kondrackiego, to fragment Polesia Zachodniego, najbardziej na zachód wysuniętego makroregionu podprowincji Polesia. Obszar Polesia, krainy o charakterze równinnym, położony jest pomiędzy Wysoczyznami Podlasko-Białoruskimi na północy, a Wyżyną Wołyńsko-Podolską na południu. Oś hydrograficzną Polesia stanowi Prypeć - dopływ Bugu, a opisywana część znajduje się w dorzeczu Bugu-Wisły. Teren Pojezierza (ok. 1315 km2) to fragment polskiej części Polesia w granicach administracyjnych województwa lubelskiego.
Obszar położony jest w strefie brzeżnej, zbudowanej ze sfałdowanych i zmetamorfizowanych skał prekambryjskich Platformy Wschodnioeuropejskiej. W zapadliskach skał prekambryjskich osadziły się miąższe pokłady skał paleozoicznych i mezozoicznych. Oś strukturalną Pojezierza stanowi niecka lubelsko-lwowska. Spośród skał paleozoicznych należy zwrócić uwagę na, mające znaczenie przemysłowe, karbońskie pokłady węgla kamiennego. Od 1982 roku w Centralnym Rejonie Węglowym Lubelskiego Zagłębia Węglowego odbywa się jego eksploatacja. Podobno kopalnia w Bogdance jest obecnie najbardziej rentowną w Polsce. Strop osadów mezozoicznych, którego ukształtowanie odgrywa znaczącą rolę krajobrazotwórczą stanowią margle, wapienie i kreda pisząca. Nierówności górnokredowego podłoża wypełniają oligoceńskie piaski glaukonitowe, czwartorzędowe gliny, piaski, muły, iły, kreda jeziorna oraz torfy.
Krajobraz Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego tworzą rozległe, kotlinowate obniżenia często wypełnione torfem i rozdzielone niskimi garbami mineralnymi. Decydujący wpływ na rzeźbę miały okresy zlodowaceń, jak również procesy rzeźbotwórcze zachodzące w czwartorzędzie.
Hydrografia
Wiodącymi czynnikami kształtującymi poleski typ krajobrazu są stosunki wodne. Cechą charakterystyczną tego terenu, jak sama nazwa wskazuje, są jeziora. Jest to jedyne w Polsce zgrupowanie jezior znajdujących się poza zasięgiem ostatniego zlodowacenia. Przyjmując za kryterium wydzielania powierzchnię ponad 1 ha jest ich 68, choć niektóre są już w końcowym stadium rozwoju (prawie całkowicie zarosły). Charakteryzują się znacznym zróżnicowaniem pod względem genezy, wielkości oraz charakteru troficznego. Istnieją różne poglądy dotyczące ich genezy. Jedni wiążą ich powstanie z procesami krasowymi, inni twierdzą, że powstały w zagłębieniach jeziorzyska utworzonego po ustąpieniu lodowca, jeszcze inni przedstawiają tezę, iż powstały w wyniku procesów termokrasowych. Największe z nich to: Uściwierz (2.8 km2, głęb. 6.6 m), Wytyckie (2.7 km2, głęb. 4.2 m), Dratów (1.1 km2, głęb. 3,3 m), Białe k.Włodawy (1.1 km2, głęb. 33,6). Do najgłębszych należą: Piaseczno - 33,8 m. głębokości, Krasne - 33 m., Rogóźno - 25 m., czy Zagłębocze - 23,3 m. Jednakże większość jezior to zbiorniki płytkie i w szybkim tempie zarastające. Jest to obszar o dużej gęstości sieci rzecznej. Główne rzeki odwadniające teren to Bug wraz ze swymi dopływami: Tarasinką i Włodawką oraz Wieprz z Tyśmienicą, Świnką i Piwonią. Obszar Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego znajduje się w strefie oddziaływania systemu melioracji Kanału Wieprz-Krzna, chluby "epoki gierkowskiej".
Flora
Jednym z elementów krajobrazu, który decyduje o atrakcyjności regionu jest szata roślinna. Obok unikalnych dla Polski i Europy zbiorowisk roślinności wilgociolubnej, występują tu silnie przekształcone przez człowieka lasy i łąki. Spotkać można także najbardziej na południowy zachód wysunięte zbiorowiska europejskiej tundry i lasotundry.
Charakterystyczną cechą Pojezierza jest występowanie trzech typów torfowisk: niskiego, przejściowego i wysokiego. Torfowiska niskie występują najczęściej w dolinach rzek, starorzeczach i na obrzeżach jezior. Zostały wytworzone na żyznych glebach bagiennych, a zasilane są przez wody przepływowe niosące substancje mineralne użyźniające siedlisko. Ten typ torfowiska tworzą turzyce i mchy brunatne oraz trawy. Występują tu zespoły turzyc: sztywnej, dziobkowatej, pęcherzykowatej, prosowej, mozgi trzcinowatej, turzycy Davalla, kłoci wiechowatej, marzycy rudej i innych. Torfowiska przejściowe powstają w wyniku zahamowania przepływu wody na torfowiskach niskich czego wynikiem jest mniejsza żyzność siedliska i gorsze warunki tlenowe. Charakterystyczne rośliny to bagnica torfowa, turzyca bagienna, przygiełka biała, rosiczka i inne. W wyniku gromadzenia się przy brzegach jezior mułu, a następnie powstawania gleb podwodnych oraz porastania ich przez trzciny i wielkie turzyce, tworzą się pływające kożuchy roślinne - spleja. Torfowiska wysokie tworzą się w warunkach braku przepływu wody, zasilają je jedynie wody opadowe. Są to siedliska ubogie w tlen i składniki pokarmowe. Torfowiska te są zlokalizowane z zagłębieniach bezodpływowych, często wokół jezior. Cechą charakterystyczną jest ich kępkowo - dolinkowa struktura i soczewkowaty kształt. Przeważają mchy torfowce, na suchszych partiach rosną karłowate sosny i brzozy oraz żurawina błotna, modrzewnica zwyczajna, bagno, borówki: bagienna, czarna i brusznica. Można również dostrzec rosiczkę okrągłolistną, wełniankę pochwowatą i torfowce . Warto nadmienić, iż na torfowiskach występuje 9, będących pod ochroną, taksonów roślin mięsożernych, do których należą: aldrowanda pęcherzykowta, rosiczki: długolistna, pośrednia, okrągłolistna i owalna, tłustosz pospolity oraz pływacze: zwyczajny, średni i drobny.
Jedynie wyspowo występują tu większe powierzchnie leśne: Lasy Włodawskie, Parczewskie i Sobiborskie. Są to, rosnące na ubogich siedliskach, bory sosnowe, rzadko lasy sosnowo-dębowe i lasy mieszane. Torfowiskom wysokim towarzyszą bory bagienne. Niewielkie powierzchnie zajmują grądy z grabem, dębem i lipą drobnolistną zajmujące siedliska żyźniejsze. Miejsca podmokłe porastają olsy: zaroślowy i leśny. Około 30 % torfowisk porastają zarośla łozowe z wierzbami: uszatą, szarą i kruszyną oraz zespół brzozy niskiej z brzozami: niską, brodawkowatą i omszoną oraz wierzbami: szarą i rokitą. Rzadko spotykane są łęgi. Tło dla wyżej wymienionych stanowią zbiorowiska roślinne występujące w ekosystemach wodno-torfowiskowych. Spośród wielu rzadkich i chronionych gatunków roślin, należy zwrócić uwagę na charakterystyczne dla tundry; brzozę niską, wierzbę lapońską i borówkowolistną. Torfowiska przejściowe są miejscem występowania takich unikalnych gatunków jak gnidosz królewski, goryczka wąskolistna i błotna, wspomniana bagnica torfowa oraz turzyca bagienna i torfowa, widłak torfowy, goździk pyszny, przygiełka biała i kruszczyk błotny. Tylko wprawne oko wyśledzi wąkrotę zwyczajną, czy storczyka - lipiennika Loesla. Suche siedliska porasta lipienica litewska, goździk piaskowy, a także kocanka piaskowa. Gatunków tych jest znacznie więcej, ale nie sposób je wymieniać.
Przetrwanie wielu reliktów roślinności borealnej i atlantyckiej oraz nagromadzenie innych gatunków środkowoeuropejskich (ponadto udział niektórych elementów pontyjsko-panońskich), pozwala stwierdzić, że obszar ten to swego rodzaju osobliwość na skalę europejską.
Pozornie mało ciekawy i jednostajny krajobraz, w trakcie penetracji zadziwia rozmaitością leśnych, zaroślowych, szuwarowych i torfowiskowych zbiorowisk roślinnych, spośród których niespodziewanie wyłaniają się tafle jezior.
Fauna
Dzięki mozaice krajobrazów łąkowo-torfowiskowych, wodnych, polnych i leśnych Pojezierze jest miejscem występowania wielu interesujących gatunków zwierząt. Najlepiej rozpoznana jest fauna kręgowców. Występuje tu 40 gatunków ryb, między innymi: karp, lin, karaś, płoć, wzdręga, szczupak oraz chroniona strzebla przekopowa. Bogactwo i zróżnicowanie składu gatunkowego ryb związane jest z licznym występowaniem jezior, stawów, torfianek, rzek i kanałów. Spośród 12 gatunków płazów wymienić należy żaby: ropuchę paskówkę i grzebiuszkę ziemną, traszki: zwyczajną i grzebieniastą oraz kumaka nizinnego. Na szczególną uwagę zasługuje jeden z sześciu gatunków gadów - żółw błotny, którego lęgowisko jest jednym z największych w Europie. Bardzo bogaty i zróżnicowany jest skład gatunkowy ptaków Polesia. Wyjątkowo interesujące są te, które występują na siedliskach wodno-błotnych - są pięknym dopełnieniem jezior i stawów. Na tym terenie występuje 146 gatunków lęgowych ptaków z czego 17 grozi wyginięcie. Dużo stanowisk lęgowych znajduje się w kompleksie "Bagno Bubnów", a do najcenniejszych należą: orła przedniego, bielika, orlika krzykliwego (zalatującego) oraz żurawia, błotniaka zbożowego i popielatego, brodźca krwawodziobego i samotnego, kulika wielkiego, gesi gęgawej, puchacza, sowy błotnej, bociana czarnego i wodniczki (lęgowe). Można tu także oglądać wiele gatunków kaczek, łyskę, perkoza dwuczubego i rdzawoszyjego, łabędzia niemego, bąka, mewy, rybitwy, czaple i wiele, wiele innych. Jest to po prostu raj dla miłośników awifauny. Mówiąc o bytujących na tym terenie ssakach, wspomnieć należy wydrę, łosia, jelenia, sarnę, dzika, wilka, lisa, smużkę, borsuka, gronostaja i reintrodukowanego bobra.
Obszary chronione
Na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim istnieje system obszarów objętych różnymi formami ochrony krajobrazowej. W wyniku wieloletnich starań, w maju 2000 roku, dopełniono formalności wymaganych przy staraniach o stworzenie i nadanie temu terenowi rangi Światowego Rezerwatu Biosfery UNESCO. Z tożsamą inicjatywą, nieco wcześniej, wystąpili włodarze terenów Polesia w ukraińskiej jego części, w okolicach Szackiego Parku Narodowego. Po włączeniu w te działania ludzi zajmujących się ochroną środowiska naturalnego w Białorusi (co również ma miejsce), istnieje ogromna szansa stworzenia transgranicznego obszaru ochrony krajobrazu, który będzie chronić unikatowe walory poleskiego typu krajobrazu.
Parki narodowe
Poleski Park Narodowy. Powstał na bazie wcześniej istniejących rezerwatów torfowiskowych i parku krajobrazowego 1 maja 1990 roku. Do obecnej wielkości 9759 ha został powiększony w 1994 roku (m. in. przez włączenie kompleksu "Bagno Bubnów"). Jest to jeden z trzech w Polsce Parków narodowych o charakterze wodno-torfowiskowym. Uznawany jest za miniaturę tundry, bądź lasotundry. Park spełnia różnorakie funkcje: ochronną, naukową, dydaktyczną, kulturową i turystyczną. Siedzibą Parku jest wieś gminna na trasie Lublin - Włodawa Urszulin. Park prowadzi ośrodek dydaktyczno-muzealny w Starych Załuczach, którego kustoszem jest miłośnik przyrody Wiesław Piotrowski. Pracownicy PPN udzielają wszelkich informacji na temat zasobów przyrodniczych Parku oraz wiadomości na temat historii, kultury i tradycji regionu, organizują prelekcje, przyjmują wycieczki. W parku poprowadzono 6 szlaków turystycznych, wytyczono 4 ścieżki przyrodniczo-dydaktyczne. Istnieją także wieże widokowe, z których można oglądać panoramę parku.
Parki krajobrazowe
Park Krajobrazowy Pojezierze Łęczyńskie. w 1990 roku na powierzchni 10 896 ha. Położony jest na Równinie Parczewskiej na terenie gmin Uścimów, Puchaczów, Ostrów Lubelski i Ludwin. Obejmuje zgrupowanie jezior o dużym zróżnicowaniu troficznym. Bogactwem parku są zespoły roślinności wodnej, torfowiskowej i leśnej (Lasy Parczewskie).
Sobiborski Park Krajobrazowy. Położony na terenie nadleśnictwa Sobibór (gminy: Włodawa, Hańsk, Wola Uhruska). Na powierzchni około 10 000 ha rosną cenne zbiorowiska leśne z sosną, brzozą i olszą, które towarzyszą śródleśnym torfowiskom i jeziorom. Utworzono tu kilka rezerwatów przyrody. Znajdujące się na terenie otuliny jezioro Białe pełni funkcje rekreacyjne.
Obszary chronionego krajobrazu
Poleski Obszar Chronionego Krajobrazu stanowi otulinę parków krajobrazowych, jak również pełni funkcję ochronną dla naturalnych korytarzy ekologicznych i scala powierzchnie o różnej randze ochrony. Na obszarze POChK znajduje się część Poleskiego PN "Bagno Bubnów".
Rezerwaty przyrody
W Poleskim Parku Narodowym znajdują się 4 rezerwaty ścisłe:
Durne Bagno zajmuje powierzchnię 244,49 ha. Jest to torfowisko wysokie typu kontynentalnego. Występują tu rzadkie gatunki roślin naczyniowych, trzy rzadkie gatunki mrówek i osobliwe gatunki kręgowców. Na jego terenie gniazdują cietrzewie i żurawie. Rezerwat jest ostoją łosia. Obecnie silnie zarasta brzozą i sosną.
Jezioro Moszne zajmuje 104,85 ha z 17 hektarowym jeziorem otoczonym spleją. Wokół jeziora rozciąga się torfowisko wysokie, na zachodzie przechodzące w bór bagienny. Rosną tu rzadkie, chronione gatunki roślin, takie jak: brzoza niska, wierzba lapońska i borówkowolistna, trzy gatunki rosiczek, aldrowanda pęcherzykowata i inne. W rezerwacie gnieździ się błotniak popielaty, kulik wielki i żuraw.
Jezioro Długie obejmuje obszar 57,43 ha. Jezioro o powierzchni 31ha otoczone jest spleją (torfowisko przejściowe). Rosną tu: brzoza niska, wierzba lapońska, gnidosz królewski, kilka gatunków storczyków, aldrowanda pęcherzykowata, bagnica torfowa i inne. Lasy są miejscem gniazdowania bociana czarnego.
Jezioro Karaśne torfowisko przejściowe z kilkuhektarowym, zarastającym jeziorkiem. Rośnie olszyna i bór bagienny oraz gatunki torfowiskowe: turzyca bagienna, bagnica torfowa, aldrowanda pęcherzykowata, pływacz drobny i średni. Natknąć się można na łosia i wilka.
Na tym obszarze utworzono kilkanaście rezerwatów o dużych walorach florystycznych i faunistycznych, w okolicach których występują atrakcyjne jeziora. Należą do nich: Torfowisko przy Jeziorze Czarnym, Jezioro Brzeziczno, Jezioro Brudzieniec, Jezioro Świerszczów, Serniawy, Lejno, Jezioro Łukietek, Małoziemce, Żółwiowe Błota, Uroczysko Uściwierskie. Projektowanych jest jeszcze kilka innych rezerwatów.
Zagrożenia przyrody
W sposób bezpośredni, przyrodzie tego obszaru zagraża eksploatacja węgla kamiennego w rozbudowującym się Lubelskim Zagłębiu Węglowym. Działalność górnicza doprowadziła do zwiększenia deficytu wody poprzez powstawanie leja depresyjnego w rejonie kopalni, powstają zapadliska pod polami górniczymi, zaburzone są naturalne stosunki hydrologiczne, istnieje możliwość transportu i zrzutu słonych wód dołowych (węgiel wydobywany jest metodą "na zawał") na tereny chronione. Do najistotniejszych zagrożeń środowiska przyrodniczego Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego należy wadliwe przeprowadzenie i działanie systemu melioracji Kanału Wieprz-Krzna, które to inwestycje spowodowały zmiany stosunków wodnych i funkcjonowania naturalnych ekosystemów. W wyniku jednokierunkowych zmian - odwodnienia, rozległe kompleksy torfowiskowe przekształcono w łąki kośne. Kilka jezior, poprzez spłycenie lub zarastanie, całkowicie zanikło. W innych, zmniejszyła się znacznie powierzchnia otwartego lustra wody. Nadmierne przesuszenie powoduje degradację gleb, eutrofizację środowiska, a co za tym idzie niekorzystne zmiany sukcesyjne w roślinności. Zagrożenie stanowi dopływ do cennych ekosystemów wodno-torfowiskowych wód obcych, zanieczyszczonych i o odmiennym składzie chemicznym.
Z zasadami ochrony krajobrazu koliduje intensywna gospodarka rolna, czyli dostarczanie pestycydów poprzez nawożenie mineralne i organiczne. W związku z tym, na terenach i tak mało urodzajnych, należy zmienić sposób gospodarowania na przyjazny środowisku.
Wzmożony rozwój turystyki pobytowej i brak infrastruktury sanitarnej wokół jezior mogą doprowadzić do rychłego ich zanieczyszczenia.
Historia, kultura, zabytki
Badania archeologiczne dowodzą, że już około 5000 lat temu żyła na tym terenie ludność koczownicza. Specyficzne warunki przyrodnicze, czyli słabe gleby oraz brak łatwo dostępnych surowców mineralnych, utrudniały jednak rozwój osadnictwa i gospodarki na tym terenie. W średniowieczu, ze względu na przygraniczne położenie (strefa wpływów Rusi Czerwonej, Litwy i Polski), Pojezierze podlegało wielu najazdom, co doprowadziło do wyludnienia. Późniejsze traktaty pokojowe i względny spokój pozwoliły na rozwój dóbr magnackich i budowli sakralnych w XVI i XVII wieku. Największy rozwój gospodarczy nastąpił w XIX wieku, powstawały wówczas nowe osady, młyny, gorzelnie, browary, wiatraki, folusze, smolarnie, tartaki i małe warsztaty rzemieślnicze.
Z Pojezierzem wiąże się romantyczny epizod z życia Tadeusza Kościuszki. Otóż w latach 1774-75 nasz bohater narodowy, będąc nauczycielem córek swego dawnego protektora Józefa Sosnowskiego, zakochał się w jednej z nich - Ludwice. Spotykając się z odmową powierzenia mu ręki córki wojewody i nieudanej próby jej porwania, musiał opuścić Sosnowicę. Udał się zatem do Francji, a stamtąd do Stanów Zjednoczonych, gdzie wsławił się jako bohater walk o wolność tego kraju. Miejscowa ludność do dziś łączy pamięć nie spełnionej miłości Ludwiki i Tadeusza z dwoma zrośniętymi drzewami noszącymi ich imiona - usychającym dębem i obumarłą sosną, które można zobaczyć obok siedziby nadleśnictwa.
W okresie Powstania Styczniowego w 1863 roku stacjonowały w tych okolicach i walczyły oddziały powstańcze. Do ruiny gospodarczej doprowadziły działania wojenne podczas I wojny światowej. Toczono tu potyczki w trakcie wojny, w 1920 roku. W latach 30-tych rozpoczęły się melioracje bagien.
Niezwykle krwawo zapisał się w historii Pojezierza okres II wojny światowej. 1 października 1939 roku, oddziały Brygady Korpusu Ochrony Pogranicza "Polesie", wycofujące się spod Pińska, stoczyły walkę z wojskami rosyjskimi. W wyniku porozumienia niemiecko-radzieckiego była to strefa okupacji niemieckiej. Po wyzwoleniu w 1944 roku nadal działały tu oddziały ukraińskie UPA, OUN i niektóre polskie NSZ i WiN walczące o niezależną Polskę. Nowa władza kierowała wojsko i milicję do walki z tymi oddziałami. W 1947 roku, w wyniku akcji "Wisła", wysiedlono ludność ukraińską. Od roku 1950 zapanował spokój i rozpoczęła się planowa działalność gospodarcza.
W kulturze ludowej krajobraz poleski charakteryzuje się niską zabudową drewnianą, występującą wśród podmokłych łąk i rozległych torfowisk. Krajobraz kulturowy cechuje się występowaniem stogów, brogów, żurawi studziennych, rzadziej wiatraków. Budownictwo wiejskie to chałupy typu podlaskiego; dwuizbowe, stawiane na podwalinach, czyli grubych balach dębowych z kominem i piecem w centralnej części. Do dziś można je spotkać w Starych Załuczach, Starym Orzechowie, Wólce Wytyckiej i Zawadówce. Wsie to przeważnie niewielkie ulicówki i rozrzucone przysiółki z ogródkami i niewielkimi sadami przydomowymi.
Z niewielu cennych zabytków architektury, placówek muzealnych, ośrodków sztuki ludowej, miejsc bitew i martyrologii warto zobaczyć:
- grodzisko z XII wieku i cmentarz prawosławny w Andrzejowie,
- parki dworskie w Dębowcu, Kaniwoli i Sosnowicy,
- ciekawe obiekty w Łęcznej to: kościół renesansowy z XVII wieku i późnobarokowa plebania, barokowa synagoga - obecnie biblioteka i Muzeum Regionalne, przy rynku klasycystyczny ratusz z XIX wieku,
- urokliwa Sosnowica może się pochwalić pozostałościami dawnego zespołu dworskiego z dwiema późnobarokowymi oficynami, kościołem klasycystycznym z przełomu XVIII i XIX wieku oraz niszczejąca cerkwią murowaną z tego samego okresu,
- we Włodawie, na skarpie ograniczającej dolinę Bugu, dominuje barokowy kościół pauliński wraz z klasztorem, widnieje też piękna cerkiew klasycystyczno-bizantyjska z XIX wieku, w dawnej synagodze mieści się Muzeum Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego. Czworobok w rynku to zespół dawnych kramów i jatek z II połowy XVIII wieku,
- Stare Załucze są siedzibą ośrodka muzealno-dydaktycznego Poleskiego Parku Narodowego, bogato wyposażonego w różnego typu eksponaty. Stoi tu też dawny dwór ewangelicki i kaplica rzymskokatolicka,
- W Holi znajduje się skansen etnografii Chełmszczyzny i Podlasia z cerkwią z 1702 roku, zabytkową dzwonnicą, wiatrakiem oraz chałupą z piecem garncarskim z przełomu XIX i XX wieku,
- Pomniki i cmentarze z okresu II wojny światowej znajdują się w Łowiszowie (cmentarz i kopiec przy młynie), Włodawie (cmentarz i pomnik), Sobiborze (pomnik na terenie dawnego obozu zagłady), Łęcznej, Ostrowie Lubelskim i Jamach.
Turystyka
Obiektami najbardziej atrakcyjnymi pod względem turystyki i rekreacji są jeziora. Jednocześnie niskie walory terenów otaczających (monotonia rzeźby, mało interesujące zbiorowiska leśne) skłaniają turystów do wypoczynku pobytowego nad jeziorami. Niewielki odsetek odwiedzających korzysta zatem z turystyki pieszej, rowerowej i innych form turystyki kwalifikowanej. A warto!
Przez ten teren poprowadzono szlaki turystyczne wiodące przez całe Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie. Wszystkie szlaki turystyczne przebiegające przez park biorą swój początek z przystanku PKS w Urszulinie, gdzie krzyżują się drogi z Lublina, Chełma, Włodawy i Parczewa. Na obrzeżach parku wyznaczono miejsca parkingowe w Łowiszowie i Łomnicy.
Dla turystów bardziej zainteresowanych poznaniem środowiska przyrodniczego stworzono cztery ścieżki przyrodniczo-dydaktyczne: "Dąb Dominik" - prowadząca do rezerwatu "Jezioro Moszne" i "Jezioro Długie" - prowadząca do rezerwatu o tej samej nazwie, "Perehod" klucząca pomiędzy stawami hodowlanymi w okolicach Pieszowoli i "Spławy" w okolicach Jeziora Łukie.
W regionie funkcjonują 4 ośrodki miejskie: Łęczna, Ostrów Lubelski, Parczew i Włodawa. Najczęściej używaną trasą dojazdową jest szosa łącząca Lublin z Włodawą. Bazę noclegową stanowią ośrodki wypoczynkowe, domki kampingowe i pola namiotowe zlokalizowane nad większymi jeziorami, schroniska PTSM czynne w okresie letnim oraz gospodarstwa agroturystyczne zrzeszone w Nadbużańskim Stowarzyszeniu Agroturystycznym z siedzibą w Woli Uhruskiej.
ZAPRASZAM NA POLESIE!
