Po Europie można podróżować między innymi pociągiem czy samolotem. Coraz więcej osób decyduje się też na międzynarodowe linie autokarowe. Niczym słynne amerykańskie greyhoundy, autokary zapewniają dojazd do wielu zakątków naszego kontynentu.
Dlaczego warto korzystać z międzynarodowych linii autokarowych? Powodów jest wiele. Po pierwsze - ceny biletów autokarowych są o wiele niższe od cen biletów kolejowych czy lotniczych. Przykładowo jednostronny bilet kolejowy z Warszawy do Frankfurtu/M to wydatek około 500 zł. W warszawskiej Agencji Turystyki WIKEL (www.wikel.prv.pl) bilet autokarowy dwustronny na tej samej trasie kosztuje jedynie około 300 złotych. Dzieci, młodzież do 26 lat, posiadacze kart Euro26, ISIC, GO25, seniorzy powyżej 60 lat, inwalidzi pierwszej grupy oraz ich opiekunowie, grupy powyżej dziesięciu osób mogą dodatkowo liczyć na zniżkę.
W zależności od Twoich potrzeb, możesz nabyć bilet jednostronny lub dwustronny, przy czym termin powrotu może być nieokreślony (tzw. bilet otwarty, "open"). Bilety dwustronne są ważne z reguły sześć miesięcy od daty wyjazdu, a w niektórych przypadkach istnieje możliwość przedłużenia ważności do dwunastu miesięcy. Warto dodać, że cena biletu dwustronnego jest dużo niższa od sumy cen dwóch biletów jednostronnych. Przykładowo bilet jednostronny do Londynu kosztuje 250 - 300 zł, dwustronny - tylko 350 - 420 zł (dane z lipca 2003). W okresie wakacji i świąt ceny ulegają podwyżkom, natomiast w dalszym ciągu są niższe od taryf kolejowych i lotniczych. Jeśli będziesz miał szczęście, możesz trafić na atrakcyjną promocję, na przykład w Walentynki, Prima Aprilis czy w Dniu Kobiet.
Dzięki rozbudowanej sieci połączeń, możesz dojechać bezpośrednio do wielu miast i miasteczek. To duże ułatwienie, jeśli chcesz uniknąć kłopotliwych przesiadek w nieznanym Ci kraju. Pamiętaj więc, że możesz dojechać nie tylko do dużych miast, na przykład Stuttgartu, Monachium, Paryża, ale też do licznych mniejszych miejscowości, takich jak Rottweil, Kempten czy Billy-Montigny. Podaj pracownikowi biura podróży miejscowość docelową i poproś o odnalezienie najbliższego miasta, do którego możliwy jest dojazd autokarem rejsowym. Poza nielicznymi wyjątkami przystanki autokarów najczęściej zlokalizowane są przy dworcach kolejowych lub autobusowych, co stwarza szansę na kontynuację podróży lokalnymi środkami transportu. Większość linii obsługiwanych jest co najmniej trzy czy cztery razy w tygodniu, co znakomicie ułatwia optymalne kształtowanie okresu trwania pobytu za granicą.
Dla wygody pasażerów, autokary renomowanych marek wyposażone są w uchylne fotele, klimatyzację, toaletę, barek oraz aparaturę audio-wizualną. Dzięki temu podróż bez większego trudu znoszą zarówno młodsi, jak i ci trochę starsi podróżni. I tu garść uwag na temat wyszczególnionych wcześniej udogodnień.... Fotele wzorowane są na fotelach lotniczych, mają zagłówki, podłokietniki, uchylają się lekko do tyłu, a w niektórych modelach autokarów można je też rozsunąć na boki. Jeśli fotel został wyposażony w pas bezpieczeństwa, zapnij go... Ze względu na ograniczoną pojemność zbiornika oraz techniczne trudności z jego opróżnianiem po drodze, autokarowa toaleta udostępniana jest w przypadkach "awaryjnych", a podróżni proszeni o korzystanie z toalet na parkingach podczas postojów. W barku serwowane są standardowe napoje gorące, typu kawa i herbata, czasem też "gorące kubki" lub napoje zimne. Raczej nie kupisz w nim nic do jedzenia. Na video wyświetlane są filmy, ale z doborem repertuaru bywa różnie, choć z drugiej strony trudno trafić w gust 30 - 40 osób jadących w autokarze. Aparatura klimatyzacyjna często umożliwia indywidualne regulowanie siły nawiewu - nie przesadzaj z nim, w trosce o zdrowie nie baw się w eskimosa. Nagłe wyjście na parking w upalny dzień spod mocnego strumienia chłodnego powietrza z klimatyzatora już niejednemu podróżnikowi zafundowało kilka dni leżenia w łóżku.
W zależności od długości trasy, autokar prowadzi z reguły nie mniej niż dwóch kierowców, którzy pracują w systemie zmianowym. Podczas gdy jeden kierowca prowadzi, drugi odpoczywa w specjalnej kabinie sypialnej. Po czterech godzinach następuję zamiana ról... Przy dłuższych trasach praktykowane jest często wymienianie kierowców na przykład na granicy na drugą parę.
W czasie podróży z reguły jest dłuższy postój przy jednym z zajazdów na ciepły posiłek (dodatkowo płatny), a co cztery godziny są krótkie przerwy na parkingach. W autokarach obowiązuje bezwzględny zakaz palenia papierosów i picia alkoholu.
Poniżej znajdziesz garść praktycznych porad dotyczących międzynarodowych linii autokarowych. Przede wszystkim odpowiedzmy na podstawowe pytanie: którą firmę przewozową wybrać? Odpowiedź nie jest prosta. Obecnie linie autokarowe obsługuje wiele różnych firm, oferujących różne ceny, trasy, warunki przewozu itd. Jeśli nie masz jeszcze wybranego i sprawdzonego połączenia, spróbuj popytać w lokalnych biurach podróży, a najlepiej agencjach turystycznych, specjalizujących się w sprzedaży biletów autokarowych. Ideałem jest agencja, która oferuje kilka połączeń - masz wtedy możliwość porównania ofert różnych firm przewozowych. Nie obawiaj się przy tym, że korzystając z usług agenta przepłacisz - cena biletu na tą samą linię jest zawsze identyczna zarówno w biurze przewoźnika jak też u jego agenta.
Przed wykupieniem biletu zwróć uwagę na kilka szczegółów. Pytaj o częstotliwość przejazdów i wybieraj linie oferujące co najmniej dwa kursy tygodniowo. Być może zdarzy Ci się konieczność późniejszego powrotu do kraju, wtedy nie będziesz czekać tydzień na kolejny kurs. Sprawdzaj zawsze czas przejazdu, gdyż w zależności od ilości przystanków różnice w czasie podróży między tymi samymi miastami wynoszą nieraz kilka godzin. Pytaj sprzedawcę o przystanki, czasem bywa i tak, że miejsce zbiórki jest na peryferiach miasta lub przy zajeździe na autostradzie. Niektóre przedsiębiorstwa transportowe w celu ograniczenia swych kosztów zwożą pasażerów z kilku kierunków do jednego punktu zbornego, gdzie następuje przesiadka do autokaru docelowego. Z reguły nie wiąże się to z większym dyskomfortem, jednak Twój agent powinien Cię o tym uprzedzić.
W przypadku zmiany daty wyjazdu czy też rezygnacji z biletu w ogóle, przewoźnicy często pobierają dodatkowe opłaty. Sprawdź ich wysokość, warunki zmian etc. Wszystko to podane jest w umownych warunkach przewozu, które dołączone są do każdego biletu. Zwróć uwagę na ilość dozwolonych zmian rezerwacji i na fakt, czy po przełożeniu terminu możliwy będzie zwrot biletu. Podobnie jak w liniach lotniczych, można trafić na dodatkowe tańsze taryfy, przy których niższa cena jest obwarowana zakazami zmian rezerwacji czy zwrotu biletu.
Każdy podróżny ma prawo do bezpłatnego przewozu bagażu podręcznego o wadze do pięciu kilogramów i wymiarach, umożliwiających umieszczenie go pod lub nad siedzeniem. Gratis możesz też zabrać jeden bagaż o standardowych wymiarach i wadze do 20 - 30 kilogramów. O przyjęciu dodatkowego bagażu lub też bagażu nietypowego (na przykład dużego obrazu, komputera) decyduje zawsze obsługa autokaru w momencie odprawy. Oczywiście z reguły wiąże się to z pewnymi dopłatami, od 20 zł wzwyż. Warunki te sprawdź przed zakupem biletu. Pewne kłopoty możesz mieć z przewiezieniem roweru, możesz jednak próbować ustalić to wcześniej z Twoim agentem.
Jeśli chcesz wybrać się w podróż z jakimś zwierzątkiem (psem, kotem, papugą lub domowym szczurem), również uzgodnij to z pracownikiem biura przed zakupem biletu. Tylko wybrani przewoźnicy godzą się na przewóz zwierząt. Niezależnie od tego wywiezienie zwierzęcia za granicę łączy się z koniecznością uzyskania świadectwa szczepienia oraz spełnienia różnych formalności.
Jeśli kupujesz bilet jednostronny lub dwustronny bez określonej daty powrotu, miej na uwadze, że posiadacze takich biletów mogą być niechętnie widziani przez służby graniczne Wielkiej Brytanii, Irlandii, Grecji czy krajów skandynawskich.
Przy zakupie biletu koniecznie poproś o aktualny rozkład jazdy, wyszczególniający przystanki, miejsca zbiórek, godziny przejazdu, adresy i telefony biur rezerwacyjnych za granicą. Bilet jest tzw. drukiem ścisłego zarachowania, czasem stanowi również fakturę VAT, strzeż więc go jak oka w głowie, bowiem w przypadku jego zagubienia, kradzieży czy zniszczenia raczej nie otrzymasz duplikatu.
Ponieważ nie ma ludzi nieomylnych, także i pracownicy niektórych biur podróży popełniają czasem błędy. Dlatego też po zakupieniu biletu sprawdź, czy zgadza się trasa, terminy wyjazdu, Twoje nazwisko. Na każdy odcinek podróży powinieneś mieć w bilecie co najmniej jeden kupon kontrolny, który w chwili odprawy zabierze Ci kierowca lub stewardessa. Jeśli stwierdzisz, że kuponów jest za mało, są nieczytelne lub nie posiadają stempla biura wystawiającego, daty wystawienia lub też cokolwiek innego w bilecie lub rozkładzie wzbudziło Twoje wątpliwości - odwiedź lub zadzwoń do swojego agenta lub do biura przewoźnika i żądaj wyjaśnień. Pozwoli Ci to uniknąć kłopotliwych i stresujących sytuacji podczas wyjazdu.
W dniu poprzedzającym podróż staraj się nie jeść ciężkostrawnych potraw. Odpocznij i wyśpij się. Mimo, że w czasie przejazdu organizowane są przerwy, a w autokarze jest barek, weź ze sobą "wałówkę" oraz napoje - najlepiej soki i niegazowane napoje czy też wodę mineralną. Ubierz się "na cebulkę", w luźne rzeczy, które nie będą uciskać ciała i tym samym utrudniać krążenia krwi. Ważne jest też wygodne obuwie. Osoby zażywające stale lekarstwa powinny wziąć je do bagażu podręcznego. W podróży przydaje się też poduszka typu "jasiek" oraz przybory toaletowe - zwłaszcza mały ręcznik i szczoteczka do zębów. Pamiętaj, że w autokarze spędzisz całą noc.
Miej oko na swoje dokumenty, pieniądze i inne wartościowe rzeczy. Nigdy nie zostawiaj ich na fotelu. Złodziej może trafić się wszędzie, także w autokarze. Paszport i portfel noś zawsze ze sobą, mogą poza tym przydać się, gdy w czasie przerwy w podróży spóźnisz się na odjazd autokaru...
W czasie przejazdu na dworzec i odprawy bagażowej zachowaj szczególną czujność. Unikaj tłoku, pieniądze schowaj w kilku oddzielnych miejscach i nie spuszczaj wzroku z bagażu. Dworce to odwieczne miejsce działalności kieszonkowców.
Jeżeli ktoś nieznajomy poprosi Cię o przewiezienie paczki lub schowanie do Twojego bagażu nadmiaru papierosów czy dodatkowej butelki czegoś mocniejszego, zastanów się, czy warto ryzykować. Paczka może zawierać różne rzeczy, również narkotyki.... Jeśli już zgodzisz się, żądaj okazania zawartości i jeśli cokolwiek wzbudzi Twoje podejrzenia, odmów. Lepiej narazić się przygodnie poznanemu współpasażerowi niż straży granicznej czy celnikom.
Po lekturze powyższych ostrzeżeń niektórzy popadną może w pesymizm, ale pamiętajmy, że są jedynie dobre rady, które dotyczą podróży również koleją czy samolotem. Każdego dnia tysiące osób podróżują autokarami bez żadnych komplikacji, perypetii czy nieprzyjemnych przygód.
Poniżej podajemy alfabetyczny wykaz miast, do których możesz dojechać z Polski w ramach sieci międzynarodowych połączeń autokarowych:
NIEMCY: Aachen, Aalen, Alsfeld, Ansbach, Aschaffenburg, Augsburg, Bad Hersfeld, Baden Baden, Bad Sackingen, Bamberg, Bayreuth, Berlin, Bielefeld, Bochum, Bonn, Braunschweig, Bremen, Bremerhaven, Chemnitz, Crailsheim, Dachau, Darmstadt, Deggendorf, Donaueschingen, Dortmund, Drezno, Düsseldorf, Ellwangen, Essen, Feuchtwangen, Flensburg, Frankfurt/M, Freiburg, Friedrichshafen, Fulda, Gelsenkirchen, Giessen, Göttingen, Hamburg, Hamm, Hannover, Hechingen, Heidenheim, Heillbronn, Helmstedt, Hof, Homburg, Ingolstadt, Kaiserslautern, Kassel, Karlsruhe, Kehl, Kempten, Kiel, Koblenz, Kolonia, Konstanz, Krefeld, Landsberg, Landshut, Leverkusen, Lindau, Lubeka, Lorrach, Magdeburg, Mainz (pol. Moguncja), Mannheim, Marburg, Marktredwitz, Meersburg, Memmingen, Mörs, Monachium, Mullheim, Mönchengladbach, Münster, Neumünster, Neu Ulm, Norymberga, Öhringen, Offenburg, Oldenburg, Osnabrück, Rastatt, Rottwell Ravensburg, Regensburg, Rothenburg, Rottweil, Saarlouis, Saarbrücken, Schleswig, Schwabisch Gmünd, Schweinfurt, Schweningen, Singen, Stadtallendorf, Stockach, Straubing, Stuttgart, Tostedt, Trier, Tübingen, Ulm, Villingen, Waldshut, Weiden, Weil am Rhein, Wetzlar, Wiesbaden, Wilhelmshaven, Wittlich, Würzburg.
WIELKA BRYTANIA: Birmingham, Bournemouth, Bradford, Bristol, Cambridge, Cardiff, Coventry, Derby, Eastbourne, Brighton, Edynburg, Glasgow, High Wycombe, Leeds, Leicester, Londyn, Luton, Manchester, Mansfield, Northamptom, Nottingham, Oxford, Reading, Sheffield, Slough, Stoke on Trent, Swindon, Toddington, Wolverhampton. Ponadto, wykupując w naszej Agencji bilet autokarowy firmy Eurolines na trasę Polska - Londyn, możecie Państwo nabyć też bilet na połączenia National Express z Londynu do wielu miast w Wlk. Brytanii.
IRLANDIA: (via Londyn) Belfast, Cork, Dublin, Galway, Limmerick oraz inne miasta.
FRANCJA: Annemasse, Annecy, Arles, Besancon, Beziers, Billy Montigny, Bordeaux, Brive, Carcassonne, Clermont-Ferrand, Chalon sur Saone, Chambery, Egletons, Forbach, Freyming, Givors, Grenoble, Le Creusot, Lens, Lille, Lourdes, Lyon, Marsylia, Metz, Montbelliard, Montpellier, Miluza (Mulhouse), Nancy, Narbonne, Nicea, Nimes, Orleans, Orthez, Paryż, Pau, Perigeux, Reims, Sens, Sochaux, St. Etienne, St. Jean de Luz, Strasbourg, Taize, Tarbes, Thenon, Tulle, Tuluza, Troyes, Ussel, Valence, Valenciennes.
BELGIA: Antwerpia, Bruksela, Charleroi, Gent, Leuven, Liege, Mons.
HOLANDIA: Alkmaar, Amsterdam, Breda, Drachten, Eindhoven, Groningen, Haarlem, Haga, Hengelo, Rotterdam, Utrecht.
LUKSEMBURG: brak połączeń, ale autokarem możesz dojechać do pobliskich miast Trier lub Metz.
GRECJA: Ateny, Katerini, Korynt, Lamia, Larissa, Patra, Saloniki.
WŁOCHY: Agrigento, Alessandria, Bari, Bergamo, Bolonia, Bolzano, Brescia, Brindisi, Caserta, Catania, Cerignola, Cosenza, Enna, Florencja, Foggia, Genua, Lamezia, Mediolan, Messyna, Mestre, Modena, Neapol, Padwa, Palermo, Reggio di Calabria, Rzym, Siracusa, Trento, Turyn, Udine, Villa San Giovanni, Siracusa, Wenecja, Werona. W okresie zimowym również: Bormio, Campitello di Fassa, Canazei, Carano, Cavalesse, Dimaro, Isolaccia, Livigno, Male, Marileva, Molina di Femme, Pelizzano, Ponte di Legno, Pozza di Fassa, Predazzo, Tonale, Vigo di Fassa, Ziano di Fiemme.
CHORWACJA: Baska Voda, Dubrownik, Karlovac, Makarska, Opatija, Plitvice, Podgora, Porec, Primosten, Pula, Rijeka, Rovinj, Sibenik, Split, Tucepi, Varazdin, Vodice, Vrsar, Zadar.
AUSTRIA: Wiedeń. W okresie zimowym również: Bad Hofgastein, Bruck, Fugen, Fulpmes, Fusch, Kaprun, Kitzbuhel, Maishofen, Mayrhofen, Piesendorf, Ried, Schuttdorf, Stumm, Zell am See, Zell am Ziller.
SZWAJCARIA: Bazylea, Berno, Genewa, Lozanna, St. Gallen, Zurich.
HISZPANIA: Alcala de Chivert, Alcala de Henares, Algesiras, Antequera, Ayamonte, Bailen, Barcelona, Blanes, Burgos, Calella, Castellon, Cordoba, Figueras, Fuengirola, Girona, Granada, Huelva, Jaen, Lerida, Lloret de Mar, Madryt, Malaga, Malgrat, Manzanares, Marbella, Murcia, Salou, Saragossa, Sevilla, Tarragona, Torremolinos, Tossa de Mar, Valdepenas, Valencia.
DANIA: Aabenra, Aalborg, Arhus, Fredericia, Froslev, Gedser, Horsens, Kolding, Kopenhaga, Nykobing, Odense, Randers, Ringsted, Skanderborg, Vejle, Vordinborg.
NORWEGIA: Moss, Oslo, Svinessund, Uddevala.
SZWECJA: Boras, Göteborg, Halmstad, Helsingborg, Kalmar, Karlskrona, Landskrona, Linköping, Malmö, Norköping, Nykoping, Oskarshamn, Sodertajle, Sztokholm, Växjo, Varberg, Vastervik, Ystad.
FINLANDIA: brak bezpośrednich linii autokarowych z Polski, ale autokarem możesz dojechać do pobliskich miast Sztokholm lub Tallin, skąd są połączenia promowe do Finlandii.
WĘGRY: Budapeszt, Retstag, Vac.
CZECHY: Brno, Hradec Kralove, Olomouc, Ostrava, Praga.
LITWA: Alytus, Kowno, Marijampole, Wilno.
ŁOTWA: Ryga.
BIAŁORUŚ: Grodno, Lida, Mińsk.
ESTONIA: Parnu, Tallinn.
UKRAINA: Kijów, Korosten, Lwów, Sarny.
BUŁGARIA: Ahtopol, Kiten, Neseber, Słoneczny Brzeg, Primorsko, Sofia, Sozopol, Stara Zagora, Tsarevo, Varna
Krzysztof Bielawski
Autor jest pracownikiem warszawskiej Agencji Turystyki WIKEL, oferującej bilety autokarowe do wielu miast Europy. Chętnie odpowie na Twoje pytania: wikel@wp.pl